رگولاتور چین روز دوشنبه اعلام کرد که بررسیهای اولیه نشان میدهد انویدیا قوانین ضدانحصار این کشور را نقض کرده است. این خبر به سرعت بازتاب جهانی یافت و در معاملات پیش از باز شدن بازار، ارزش سهام انویدیا حدود ۱.۵ درصد کاهش پیدا کرد. چین بهعنوان یکی از مهمترین بازارهای انویدیا، نقشی کلیدی در آینده تجاری این شرکت دارد و چنین اتهامی میتواند تبعات سنگینی برای آن به همراه داشته باشد.
به گزارش CNBC، نهاد ناظر بازار چین اعلام کرده تحقیقات درباره این پرونده همچنان ادامه خواهد داشت. نقطه آغاز این ماجرا به پاییز گذشته بازمیگردد، زمانی که اداره تنظیم مقررات بازار چین تحقیقاتی را درباره خرید شرکت Mellanox توسط انویدیا آغاز کرد. Mellanox شرکتی فعال در حوزه راهکارهای شبکه برای مراکز داده و سرورهاست که انویدیا آن را در سال ۲۰۲۰ خریداری کرد. هرچند این معامله در زمان خود با شرایطی از سوی چین تأیید شد، اکنون برخی توافقات مرتبط با آن دوباره زیر ذرهبین قرار گرفته است.
چنین تحولی در شرایطی رخ میدهد که انویدیا نهتنها رهبر بازار تراشههای گرافیکی و هوش مصنوعی است، بلکه نفوذ آن در صنایع کلیدی جهانی روزبهروز بیشتر میشود. در نتیجه، هرگونه فشار نظارتی از سوی کشوری به بزرگی چین میتواند جایگاه این غول فناوری را به چالش بکشد و حتی موازنه رقابت در صنعت تراشه را دستخوش تغییر کند.
آنچه امروز شاهدش هستیم تنها یک پرونده حقوقی محدود نیست، بلکه بازتابی از رقابت ژئوپولیتیکی گستردهتر میان چین و آمریکا در حوزه فناوری است. انویدیا بهعنوان نماد پیشتازی آمریکا در عرصه هوش مصنوعی، بهطور طبیعی در کانون توجه نهادهای نظارتی چین قرار گرفته است. به باور من، حتی اگر این پرونده به جریمه یا اصلاح توافقات ختم شود، پیام اصلی آن روشن است: چین نمیخواهد اجازه دهد یک شرکت خارجی بدون کنترل و ملاحظه، نبض یکی از حساسترین بازارهای فناوری را در اختیار داشته باشد. این روند احتمالاً در آینده شدت بیشتری خواهد گرفت و ما شاهد سختگیریهای گستردهتر علیه سایر غولهای آمریکایی نیز خواهیم بود.
اتهامات تازه علیه انویدیا؛ از نقض قوانین انحصار تا ماجرای تراشههای مشکوک
پس از پایان تحقیقات اولیه، اداره تنظیم مقررات بازار چین رسماً اعلام کرد که انویدیا در ارتباط با معامله خرید Mellanox و شرایط مرتبط با آن، قوانین ضدانحصار این کشور را نقض کرده است. هرچند این نهاد هنوز جزئیاتی درباره چگونگی نقض قوانین ارائه نداده، اما همین اظهارات کافی بوده تا فضای تجاری میان دو قدرت اقتصادی را متشنجتر کند. اهمیت این موضوع زمانی پررنگتر میشود که بدانیم دور جدید مذاکرات تجاری میان چین و آمریکا قرار است از روز یکشنبه در مادرید آغاز شود، و طرح چنین اتهامی میتواند روند این گفتوگوها را پیچیدهتر و حتی تنشها را تشدید کند.
این نخستینبار نیست که انویدیا زیر ذرهبین رگولاتوری چین قرار میگیرد. پیشتر نیز اتهاماتی مطرح شده بود مبنی بر اینکه این شرکت در تراشههای صادر شده به چین «Kill Switch» یا درِ پشتی تعبیه کرده تا در مواقع خاص، دولت آمریکا بتواند کنترل آنها را در دست بگیرد. اگرچه انویدیا چنین اتهاماتی را بهطور کامل رد کرده، اما مقامات چینی تحقیقات مستقل خود را در این زمینه آغاز کردهاند. حتی در ادامه، دولت چین به شرکتهای بزرگ داخلی توصیه کرده بود تا زمان روشن شدن واقعیت، از خرید تراشههای هوش مصنوعی انویدیا خودداری کنند؛ اقدامی که فشار مضاعفی بر این غول تراشهسازی وارد کرد.
مجموعه این اتهامات و فشارها نشان میدهد که ماجرا صرفاً محدود به مسائل حقوقی یا فنی نیست، بلکه بخشی از رقابت استراتژیک گسترده میان چین و آمریکا در عرصه فناوریهای پیشرفته است. انویدیا بهعنوان مهرهای کلیدی در توسعه هوش مصنوعی جهانی، بهطور طبیعی در کانون این کشمکش قرار گرفته است. به باور من، حتی اگر انویدیا بتواند از نظر قانونی از خود دفاع کند، فضای بیاعتمادی که در چین علیه آن شکل گرفته، آینده این شرکت در بزرگترین بازار جهان را با چالش جدی روبهرو خواهد کرد. این روند نشان میدهد که دوران یکهتازی بیچالش شرکتهای آمریکایی در بازارهای بینالمللی به پایان رسیده و قواعد بازی فناوری بیش از پیش رنگوبوی ژئوپولیتیکی به خود گرفته است.