مقامات چین در جریان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی (WAIC) که این روزها در شانگهای برگزار می‌شود، خواستار تأسیس یک سازمان بین‌المللی برای همکاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی شدند. بر اساس گزارش انگجت، دولت چین بر اهمیت همکاری جهانی تأکید کرده و در این نشست برنامه‌های خود برای حکمرانی جهانی در زمینه هوش مصنوعی را معرفی کرد.
«لی چیانگ»، نخست‌وزیر چین، در این رویداد به خطر انحصار فناوری اشاره کرد و هشدار داد که هوش مصنوعی می‌تواند به عرصه‌ای محدود برای چند کشور یا شرکت بزرگ تبدیل شود، که این موضوع تهدیدی جدی برای توسعه متوازن و عادلانه این فناوری است.
به همین دلیل، او پیشنهاد تأسیس «سازمان جهانی همکاری در زمینه هوش مصنوعی» را مطرح کرد؛ نهادی که هدف آن تسهیل همکاری و جلوگیری از انحصار در این حوزه حیاتی است. اگرچه لی چیانگ به‌صورت مستقیم از ایالات متحده نام نبرد، اما محدودیت‌های صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی آمریکا به چین و واکنش شرکت انویدیا در طراحی تراشه‌های ویژه بازار چین، نشان‌دهنده رقابت فزاینده میان این دو قدرت بزرگ در عرصه فناوری است.
در جهانی که هوش مصنوعی هر روز پیچیده‌تر و تأثیرگذارتر می‌شود، ضرورت همکاری و تنظیم مقررات بین‌المللی بیش از پیش احساس می‌شود. اقدام چین برای پیشنهاد تشکیل سازمانی جهانی در این زمینه، نمایانگر تمایل به ایجاد چارچوبی هماهنگ و منصفانه است. البته این موضوع پیچیدگی‌های سیاسی و اقتصادی خاص خود را دارد و چالش اصلی، ایجاد اعتماد میان کشورهای مختلف است. با این حال، اگر چنین نهاد جهانی شکل بگیرد، می‌تواند گامی مهم در جهت توسعه ایمن، منصفانه و پایدار هوش مصنوعی در سطح بین‌المللی باشد.
ضرورت هماهنگی جهانی در حکمرانی هوش مصنوعی و تلاش چین برای پیشرفت در حوزه AI
لی در سخنرانی خود تأکید کرد: «امروزه حکمرانی جهانی هوش مصنوعی پراکنده و ناهماهنگ است و میان کشورها تفاوت‌های چشمگیری وجود دارد، خصوصاً در حوزه‌هایی مانند چارچوب‌های نظارتی و ساختارهای نهادی. ضرورت دارد که هماهنگی‌ها تقویت شود تا هرچه سریع‌تر چارچوبی جهانی با اجماع گسترده برای مدیریت هوش مصنوعی شکل بگیرد. »
همزمان با این اظهارات، شرکت‌های چینی نظیر هواوی مشغول توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی خود هستند تا کمبود دسترسی به تراشه‌های پیشرفته ساخت آمریکا را جبران کنند. این موضع‌گیری لی چند روز پس از رونمایی برنامه اقدام هوش مصنوعی دولت ترامپ مطرح شد؛ برنامه‌ای که با هدف کاهش مقررات دولتی برای شرکت‌های AI و حفظ برتری آمریکا در رقابت جهانی علیه چین طراحی شده است.
نخست‌وزیر چین همچنین اعلام کرد که کشورش با جدیت توسعه هوش مصنوعی متن‌باز را ترویج خواهد داد و آماده است راهکارهای نوین هوش مصنوعی را در اختیار جامعه بین‌المللی قرار دهد. او افزود که چین تمایل دارد فناوری‌های خود را به ویژه با کشورهای در حال توسعه به اشتراک بگذارد تا پیشرفت این حوزه به صورت جهانی و فراگیر دنبال شود.
اظهارات لی نمایانگر دو رویکرد همزمان چین در عرصه هوش مصنوعی است: از یک سو، تلاش برای ایجاد نظم و قانونمندی جهانی در زمینه حکمرانی AI و از سوی دیگر، توسعه مستقل فناوری‌های داخلی برای مقابله با محدودیت‌های تحریمی. ترویج هوش مصنوعی متن‌باز و اشتراک فناوری با کشورهای در حال توسعه، حرکتی استراتژیک برای گسترش نفوذ چین در حوزه فناوری و ایجاد شبکه‌ای گسترده از همکاران بین‌المللی. این تعادل میان رقابت و همکاری، نقطه کانونی آینده توسعه هوش مصنوعی در جهان خواهد بود.