در پی بالا گرفتن اختلاف میان گوگل و دیزنی بر سر حقوق مالکیت فکری، یوتوب اقدام به حذف گسترده ویدیوهایی کرده است که با استفاده از هوش مصنوعی و بر پایه شخصیتهای مشهور دیزنی ساخته شده بودند. این تصمیم نشان میدهد تنش میان غولهای فناوری و شرکتهای بزرگ سرگرمی، وارد مرحلهای جدیتر شده است.
بر اساس گزارش منابع معتبری مانند Variety و Deadline، گوگل پس از دریافت اخطار رسمی از دیزنی، سیاستهای خود را در قبال استفاده از کاراکترهای این شرکت در محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی تغییر داده است. در نتیجه، تا پایان روز جمعه دهها ویدیو که شخصیتهایی چون ددپول، موآنا، میکیماوس، قهرمانان جنگ ستارگان و دیگر داراییهای فکری دیزنی را به تصویر میکشیدند، از یوتوب حذف شدند.
دیزنی و مقابله گسترده با هوش مصنوعی
این اقدام تنها چند روز پس از آن رخ داد که دیزنی گوگل را به نقض گسترده قوانین کپیرایت متهم کرد. در نامهای که اخیراً منتشر شده، دیزنی علاوه بر اعتراض به میزبانی این ویدیوها در یوتوب، مدعی شده است که گوگل از آثار دارای حقنشر این شرکت برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود، از جمله Veo و Nano Banana، استفاده کرده است. دیزنی پیش از این نیز شکایتها و اعتراضهای مشابهی را علیه دیگر شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی مطرح کرده بود.
هوش مصنوعی با مجوز یا بدون آن؛ دیزنی مرزهای بازی را مشخص میکند
دیزنی پیش از این نیز رویکردی سختگیرانه در برابر استفاده بدون مجوز از داراییهای فکری خود اتخاذ کرده بود. این شرکت در مقاطع مختلف، شرکتهایی مانند Character.AI و همچنین Hailuo و Midjourney را هدف شکایتهای حقوقی قرار داده و آنها را به نقض حقنشر شخصیتهای مشهورش متهم کرده است. از نگاه دیزنی، استفاده از این کاراکترها—even در قالب محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی—بدون مجوز رسمی، قابلقبول نیست.
با این حال، این موضعگیری به معنای مخالفت کامل دیزنی با فناوری هوش مصنوعی نیست. این شرکت روز جمعه از همکاری تازهای با OpenAI پرده برداشت که بر اساس آن، شخصیتهای دیزنی به ابزارهایی مانند Sora و ChatGPT اضافه میشوند و بخشی از ویدیوهای کوتاه تولیدشده با Sora نیز در پلتفرم Disney+ منتشر خواهند شد. پس از نهاییشدن این همکاری، دیزنی بهصراحت اعلام کرد که گوگل اجازه استفاده از شخصیتهای این شرکت را نخواهد داشت.
این نخستین بار نیست که گوگل و دیزنی بر سر مسائل تجاری و محتوایی دچار اختلاف میشوند. دو شرکت پیشتر نیز درباره ادامه پخش شبکههای دیزنی در سرویس YouTube TV با چالشهایی مواجه شدند، اما در نهایت به توافق رسیدند. حالا هم به نظر میرسد اگر گوگل بخواهد از شخصیتهای دیزنی در یوتوب استفاده کند، ناچار است وارد مذاکرهای تازه شود و قراردادی جدید با این غول سرگرمی امضا کند.
رفتار دیزنی نشان میدهد مشکل اصلی این شرکت با «هوش مصنوعی» نیست، بلکه با «استفاده بدون مجوز» از برندهایش است. همکاری همزمان با OpenAI و مقابله حقوقی با دیگر شرکتها، پیام روشنی دارد: آینده هوش مصنوعی در صنعت سرگرمی، بر پایه قرارداد و کنترل شکل میگیرد، نه آزادی مطلق. این رویکرد شاید خلاقیت آزاد را محدود کند، اما از سوی دیگر میتواند به شفافتر شدن قواعد بازی و جلوگیری از هرجومرج حقوقی در دنیای محتوای هوش مصنوعی کمک کند.