روابط ایلان ماسک و پادشاهی عربستان وارد مرحلهای تازه شده است. این دو که پیشتر در جریان خرید توییتر (ایکس) همکاری نزدیکی داشتند، اکنون قصد دارند زیرساختهای هوش مصنوعی جهانی را متحول کنند. ماسک در «مجمع سرمایهگذاری آمریکا و عربستان» اعلام کرد که استارتاپ هوش مصنوعی او، xAI، در نظر دارد یک دیتاسنتر ۵۰۰ مگاواتی در خاک عربستان احداث کند.
طبق گزارش نیویورک تایمز، این تأسیسات به بزرگترین دیتاسنتر جهان خارج از آمریکا بدل خواهد شد. پروژه در قالب همکاری مشترک xAI و استارتاپ دولتی عربستان، Humain، اجرا میشود و تأمین پردازندههای آن بر عهده انویدیا خواهد بود. این طرح بخشی از یک بسته همکاری بزرگتر میان شرکتهای آمریکایی و عربستان است و نشاندهنده عمق روابط دو طرف است.
همکاری برد-برد ایلان ماسک و عربستان
این پروژه از نظر استراتژیک یک معامله برد-برد برای هر دو طرف است. ایلان ماسک برای توسعه چتبات Grok و رقابت با OpenAI به زیرساختهای عظیم نیاز دارد؛ پیشتر او یک دیتاسنتر ۳۰۰ مگاواتی در ممفیس ساخته بود، اما پروژه عربستان ابعاد بسیار بزرگتری دارد. از سوی دیگر، عربستان زمین، انرژی و زیرساخت فیبر نوری گسترده در اختیار دارد که امکان توسعه سریع و مقیاسپذیر را فراهم میکند و آنها را به یکی از بازیگران اصلی عرصه هوش مصنوعی تبدیل میکند.
این همکاری نشان میدهد که توسعه هوش مصنوعی دیگر محدود به آمریکا نیست و کشورهای با منابع انرژی و زیرساخت قدرتمند میتوانند به بازیگران اصلی تبدیل شوند. پروژه عربستان میتواند علاوه بر افزایش ظرفیت xAI، نقطه عطفی در گسترش زیرساختهای جهانی هوش مصنوعی باشد و رقابت با OpenAI و دیگر غولهای آمریکایی را شدت بخشد. به نظر میرسد آینده زیرساختهای هوش مصنوعی بیش از پیش جهانی و چندقطبی خواهد شد.
عربستان بهسمت قطب تکنولوژی جهانی حرکت میکند
پادشاهی عربستان در حال تلاش برای کاهش وابستگی خود به نفت و تبدیل شدن به قطب فناوری و هوش مصنوعی است. شرکت دولتی Humain هدفگذاری کرده تا در سالهای آینده، حدود ۶ درصد از کل پردازشهای هوش مصنوعی جهان را مدیریت کند و ساخت این دیتاسنتر عظیم، گامی کلیدی در راستای تحقق این هدف محسوب میشود.
با این حال، محدودیتهای صادراتی آمریکا تاکنون مانع دسترسی عربستان به پیشرفتهترین تراشههای انویدیا شده است. اما با تغییرات احتمالی در سیاستهای کاخ سفید، انتظار میرود این موانع کاهش یابد. «طارق امین»، رئیس Humain، با هدف جلب اعتماد دولت آمریکا متعهد شده که هیچ همکاری با شرکتهای چینی مانند هواوی نداشته باشد. پیشبینی میشود دولت جدید برای تحقق اهداف این شرکت—از جمله نصب ۴۰۰ هزار تراشه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰—مجوزهای لازم را صادر کند.
حرکت عربستان به سمت فناوری و هوش مصنوعی نشاندهنده تغییر استراتژیک در سیاستهای اقتصادی این کشور است؛ تمرکزی که میتواند آن را به بازیگری کلیدی در بازار جهانی هوش مصنوعی تبدیل کند. در کنار حمایت احتمالی آمریکا، این کشور میتواند نه تنها وابستگی به نفت را کاهش دهد، بلکه نقش تعیینکنندهای در شبکه زیرساختهای پردازشی جهان پیدا کند. اگر این برنامه موفقیتآمیز باشد، عربستان عملاً وارد مسیر جهانی شدن تکنولوژی شده و رقابت با آمریکا و چین را وارد مرحله جدیدی خواهد کرد.