دمیس هاسابیس: آینده‌ای با بهره‌وری باورنکردنی در راه است.
در گفت‌وگویی تازه با نشریه گاردین، دمیس هاسابیس، مدیرعامل گوگل دیپ‌مایند، تصویری بسیار بزرگ‌تر و عمیق‌تر از آنچه تاکنون از هوش مصنوعی می‌شناختیم، ترسیم کرده است. او با اشاره به تأثیر بی‌سابقه‌ی هوش مصنوعی بر زندگی بشر، تأکید می‌کند که تحولات این فناوری نه‌تنها قابل مقایسه با انقلاب صنعتی است، بلکه از نظر مقیاس اثرگذاری و سرعت تحول، دست‌کم ده برابر بزرگ‌تر و سریع‌تر خواهد بود.
هاسابیس در این مصاحبه گفت:
»من هم خوش‌بینم و هم محتاط. به نبوغ انسان ایمان دارم و مطمئنم که می‌توانیم این فناوری را به‌درستی هدایت کنیم. اما نکته اینجاست: آنچه پیشِ‌رو داریم، می‌تواند ده برابر بزرگ‌تر از انقلاب صنعتی باشد و شاید هم ده برابر سریع‌تر رخ دهد«.
او با مطرح‌کردن مفهوم «فراوانی رادیکال» اشاره دارد به دنیایی که در آن منابع، خدمات و نوآوری‌ها با چنان شتاب و گستره‌ای در دسترس قرار می‌گیرند که ساختارهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کنونی را دگرگون خواهند کرد.
درک سخنان هاسابیس به معنای پذیرش این واقعیت است که ما در حال ورود به عصری هستیم که دیگر نمی‌توان آن را با معیارهای گذشته سنجید. اگر انقلاب صنعتی موتور بخار و ماشین را وارد زندگی بشر کرد، هوش مصنوعی در حال تعریف دوباره‌ی خودِ انسان است: قدرت فکر، تصمیم‌گیری و حتی خلاقیت. این تحول فرصت‌های فوق‌العاده‌ای به همراه دارد، اما در عین حال مسئولیت‌هایی سنگین بر دوش ما می‌گذارد. آینده‌ای که با هوش مصنوعی ساخته می‌شود، می‌تواند طلایی یا تاریک باشد؛ انتخاب با ماست، بسته به اینکه چطور آن را هدایت کنیم.
نگاهی عمیق‌تر به دیدگاه دمیس هاسابیس درباره هوش مصنوعی
دمیس هاسابیس، مدیرعامل گوگل دیپ‌مایند، در گفت‌وگویی صریح و تأمل‌برانگیز، از آینده‌ای سخن می‌گوید که در آن انسان، اگرچه با چالش‌هایی عظیم روبه‌روست، اما همچنان از توان تطبیق‌پذیری بی‌نظیر خود بهره می‌برد. او باور دارد که همان‌گونه که بشر از دوران شکار و گردآوری غذا تا تمدن‌های پیشرفته امروزی تکامل یافته، می‌تواند خود را با انقلاب هوش مصنوعی نیز هماهنگ کند. با این حال، هاسابیس تأکید می‌کند که این مسیر بی‌دردسر نخواهد بود؛ چنانکه انقلاب صنعتی نیز برای بسیاری، نقطه‌ی آغاز شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی شد. به‌گفته او:
»ما باید تلاش کنیم تا اختلال ناشی از هوش مصنوعی را به حداقل برسانیم. «
از نظر هاسابیس، آینده‌ای که در آن به هوش جامع مصنوعی (AGI) دست یافته‌ایم، می‌تواند شکلی از «آرمان‌شهر» باشد؛ جایی که نه‌تنها بیماری‌ها درمان می‌شوند و انرژی پاک و پایدار در دسترس قرار می‌گیرد، بلکه حتی سفرهای بین‌ستاره‌ای نیز رنگ واقعیت می‌گیرند. اما این تصویر خوش‌بینانه، نیازمند مدیریت دقیق، هدایت اخلاق‌مدارانه و بازتعریف مفاهیمی چون "کار"، "هدف" و "معنا" در زندگی بشر است.
او همچنین به این نکته اشاره دارد که گرچه هوش مصنوعی مصرف انرژی بالایی دارد، اما دستاوردهای آن در حل بحران اقلیمی و زیست‌محیطی به‌مراتب ارزشمندتر خواهد بود. با این وجود، هاسابیس نگران سرعت سرسام‌آور تجاری‌سازی این فناوری است؛ روندی که به عقیده او، اجازه‌ی بلوغ کامل آن را در فضای علمی نداده است.
او که برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ به‌خاطر پروژه‌ی انقلابی آلفافولد است، در مصاحبه‌ای از تمایل قلبی خود برای نگه‌داشتن این فناوری در محیط آزمایشگاهی سخن می‌گوید:
»اگر دست خودم بود، ترجیح می‌دادم فعلاً بیشتر روی پروژه‌هایی مثل آلفافولد تمرکز کنیم؛ شاید می‌توانستیم سرطان را درمان کنیم یا به کشفی انقلابی دیگر برسیم. «
اما او نیز اذعان می‌کند که پس از ظهور و محبوبیت گسترده مدل‌هایی مانند ChatGPT، روند پیشرفت دیگر قابل توقف نیست. از نگاه او، این دسترسی عمومی اگرچه پرمخاطره است، اما فرصتی فراهم کرده تا جامعه آگاهانه‌تر با واقعیت‌های هوش مصنوعی مواجه شود. به همین دلیل، او اکنون خود را موظف می‌داند تا درباره ابعاد علمی، اجتماعی و ناشناخته‌های این مسیر، با شفافیت بیشتری سخن بگوید.
دیدگاه هاسابیس، تلفیقی‌ست از شور علمی، دغدغه‌های اخلاقی و نگرانی‌های اجتماعی. او نه در جایگاه یک آینده‌هراس ایستاده و نه در قامت یک تکنوفیل بی‌پروا، بلکه میان این دو، تلاش می‌کند توازن برقرار کند. شاید مهم‌ترین پیام او این باشد که هوش مصنوعی، برخلاف ابزارهای گذشته، نه صرفاً برای آسان‌کردن کار بلکه برای تغییر بنیادین در تعریف «انسان» آمده است. در چنین لحظه‌ای، سکوت یا بی‌تفاوتی جایز نیست؛ هر یک از ما باید سهم خود را در این مسیر، آگاهانه ایفا کنیم.