شرکت OpenAI به طور رسمی اعلام کرده است که مدل پرطرفدار GPT-4o بهزودی از دسترس کاربران ChatGPT خارج خواهد شد؛ تصمیمی که در پی عرضه موفق مدل GPT 5.2 و مهاجرت گسترده کاربران به نسل جدید اتخاذ شده است. بهگفته این شرکت، تمرکز اصلی اکنون بر یکپارچهسازی تجربه کاربری حول مدلهای تازهتر و کارآمدتر قرار دارد.
براساس اطلاعیه رسمی OpenAI، از تاریخ ۱۳ فوریه ۲۰۲۶ (۲۴ بهمن ۱۴۰۴)، مجموعهای از مدلهای قدیمی شامل GPT-4o، GPT-4.1، GPT-4.1 mini، o4-mini و همچنین نسخههای GPT-5 Instant و GPT-5 Thinking دیگر در محیط ChatGPT در دسترس نخواهند بود. با این حال، OpenAI تأکید کرده است که دسترسی توسعهدهندگان به این مدلها از طریق API بدون تغییر ادامه خواهد داشت و این بازنشستگی صرفاً به تجربه کاربری در ChatGPT محدود میشود.
مدل GPT-4o در میان کاربران جایگاه ویژهای داشت و بسیاری از آن بهعنوان مدلی با لحن انسانیتر، صمیمیتر و خلاقانهتر یاد میکردند. OpenAI پیشتر یکبار این مدل را از دسترس خارج کرده بود، اما بهدنبال واکنش منفی کاربران، آن را دوباره به ChatGPT بازگرداند. در آن مقطع، این شرکت توضیح داده بود که برخی کاربران، بهویژه مشترکان Plus و Pro، برای انتقال سناریوهای حساس، خلاقانه یا شخصی خود به مدلهای جدیدتر به زمان بیشتری نیاز دارند و سبک گفتوگوی آزاد GPT-4o را ترجیح میدهند.
OpenAI اکنون اعلام کرده که بازخورد کاربران نقش مهمی در تکامل مدلهای GPT 5.1 و GPT 5.2 داشته و این شرکت به این جمعبندی رسیده است که GPT 5.2 میتواند انتظارات طیف گسترده کاربران را بهخوبی پاسخ دهد. طبق آمار ارائهشده، بخش عمده استفاده روزانه کاربران به GPT 5.2 منتقل شده و تنها حدود ۰٫۱ درصد همچنان GPT-4o را ترجیح میدهند؛ آماری که از نگاه OpenAI، پایان مسیر این مدل محبوب را منطقی میکند.
بازنشستگی GPT-4o بیش از آنکه یک تصمیم فنی صرف باشد، نشانهای از تغییر نگاه OpenAI به «استانداردسازی تجربه کاربری» است. هرچند GPT-4o برای بسیاری از کاربران حس گفتوگویی گرمتر و انسانیتر داشت، اما در مقیاس بزرگ، حفظ مدلهای متعدد با شخصیتهای متفاوت میتواند مسیر توسعه را کند کند. اگر GPT 5.2 واقعاً توانسته تعادل بهتری میان دقت، سرعت و لحن طبیعی برقرار کند، این تصمیم قابل دفاع است؛ هرچند برای کاربرانی که به شخصیت خاص GPT-4o عادت کرده بودند، این خداحافظی احتمالاً کمی نوستالژیک و تلخ خواهد بود.
از خداحافظی GPT-4o تا تولد «Personality»؛ تلاش OpenAI برای شخصیسازی هوش مصنوعی
OpenAI برای کاهش شوک ناشی از کنار گذاشتن GPT-4o، قابلیتی تازه با عنوان «Personality» را به ChatGPT اضافه کرده است؛ ویژگیای که به کاربران اجازه میدهد تجربه تعامل خود با هوش مصنوعی را بر اساس سلیقه و نیازهای فردی تنظیم کنند. با فعالسازی این قابلیت، کاربران میتوانند لحن پاسخها، میزان خلاقیت و حتی سبک گفتوگو را مشخص کنند تا مکالمات حالتی منعطفتر و شخصیتر به خود بگیرند؛ بدون آنکه وابسته به شخصیت یا رفتار از پیشتعریفشده مدلهای قدیمی باشند.
یکی از دلایل محبوبیت GPT-4o، آزادی عمل بالاتر آن در مکالمات و محدودیتهای کمتر در نوع پاسخدهی بود؛ ویژگیای که آن را به گزینهای جذاب برای کاربران خلاق و افرادی که تعامل آزادتر را ترجیح میدادند تبدیل میکرد. در مقابل، GPT 5.2 با رویکردی محتاطانهتر طراحی شده و تمرکز اصلی آن بر ایمنی و رعایت چارچوبهای محتوایی است. همین موضوع باعث میشود پاسخها کنترلشدهتر و محافظهکارانهتر باشند؛ رویکردی که برای کاربرانی با نیازهای رسمیتر یا حساس، منطقیتر و قابلاعتمادتر بهنظر میرسد.
OpenAI همزمان تأکید کرده است که توسعه قابلیتهای شخصیسازی در ChatGPT و تقویت لایههای ایمنی را بهصورت موازی ادامه خواهد داد. هدف این شرکت، ایجاد تعادلی هوشمندانه میان صمیمیت و خلاقیت در مکالمه، در کنار پایبندی به استانداردهای ایمنی محتواست. این مسیر نشان میدهد که نسلهای آینده مدلها احتمالاً ترکیبی از گرمی و انعطاف گفتوگوی GPT-4o با ساختار کنترلی و ایمن GPT 5.2 را ارائه خواهند داد؛ ترکیبی که میتواند تجربهای متوازنتر و بالغتر برای کاربران رقم بزند.
معرفی قابلیت Personality یک حرکت هوشمندانه و آیندهنگرانه از سوی OpenAI است. بهجای حفظ مدلهای قدیمی با «شخصیت ثابت»، شرکت ترجیح داده کنترل تجربه را به دست کاربران بسپارد. اگر این شخصیسازی در عمل عمیق، شفاف و قابلاعتماد اجرا شود، میتواند جای خالی حس صمیمیت GPT-4o را تا حد زیادی پر کند و حتی یک قدم جلوتر برود. در نهایت، برنده واقعی این تغییرات کاربری است که میخواهد هوش مصنوعی نه صرفاً یک ابزار، بلکه همراهی همسو با سبک فکری و کاری خودش باشد.