سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، این هفته پروژه جنجالی احراز هویت بیومتریک خود با نام «World» را بهصورت رسمی در بریتانیا راهاندازی میکند. این سیستم از دستگاهی کرویشکل به نام «Orb» بهره میبرد که با اسکن دقیق عنبیه و چهره کاربران، هویت انسانی آنها را تأیید میکند. هدف اصلی این فناوری، مقابله با تهدیداتی مانند جعل هویت توسط ابزارهای هوش مصنوعی از جمله دیپفیکهاست.
بر اساس گزارش CNBC، این فناوری پس از اسکن، یک کد منحصربهفرد بیومتریک تولید میکند که تأیید میکند فرد یک انسان واقعی است، نه یک موجود دیجیتال. کاربران پس از ثبت این کد میتوانند ارز دیجیتال WLD دریافت کنند و با استفاده از یک شناسه ناشناس موسوم به World ID وارد پلتفرمهایی مانند دیسکورد، ردیت و حتی ماینکرفت شوند.
آدریان لودویگ، مدیر ارشد معماری در پروژه Tools for Humanity که همکار اصلی World بهشمار میرود، اعلام کرده تقاضای گستردهای از سوی نهادهای دولتی و شرکتهای خصوصی برای استفاده از این فناوری وجود دارد. به گفته او، این پروژه اکنون از فاز آزمایشی عبور کرده و به یک شبکه عملیاتی جهانی بدل شده است.
پروژه World آلتمن در واقع پاسخی هوشمندانه به بحران اعتماد در عصر هوش مصنوعی است. هرچند ایده اسکن عنبیه ممکن است برای برخی کاربران نگرانکننده و حتی تهاجمی باشد، اما نمیتوان انکار کرد که ورود ابزارهایی برای تشخیص انسان واقعی از مدلهای مصنوعی در دنیایی که بهسرعت بهسوی دیجیتال شدن کامل میرود، ضروری به نظر میرسد. این فناوری در صورت نظارت شفاف و رعایت حریم خصوصی میتواند تحولی اساسی در احراز هویت آنلاین ایجاد کند.
چشم در برابر چالشهای دیجیتال؛ گسترش World و احراز هویت بدون مرز
استارتاپ World که پیشتر در چندین شهر بزرگ آمریکا فعالیت خود را آغاز کرده بود، اکنون بهدنبال گسترش سریع دامنه کاربران تأییدشده خود است. برنامه این است که طی ماههای آینده، افراد بیشتری در سراسر جهان با سیستم بیومتریک این شرکت احراز هویت شوند. با وجود نگرانیهای همیشگی درباره حریم خصوصی، World اطمینان میدهد که اطلاعات بیومتریک کاربران پس از رمزگذاری، تنها برای مدت محدودی ذخیره میشوند و پس از پردازش پاک خواهند شد.
یکی از نکات مهم این پروژه، اجرای فرآیند احراز هویت بهصورت غیرمتمرکز و از طریق دستگاههای شخصی کاربران است؛ برخلاف بسیاری از سیستمهای رایج که متکی بر فضای ابری هستند، این شیوه نوین حریم خصوصی را در اولویت قرار میدهد.
آدریان لودویگ تأکید میکند که با رشد سریع فناوریهای هوش مصنوعی، ابزارهایی مانند تشخیص چهره و کپچا بهراحتی فریب داده میشوند؛ بنابراین وجود سیستمی مانند World که احراز هویت قابل اعتماد و دقیقتری ارائه میدهد، یک ضرورت است. از سوی دیگر، بسیاری از دولتها نیز بهدنبال کنار گذاشتن کارتهای شناسایی فیزیکی و حرکت بهسوی شناسههای دیجیتال هستند.
پروژه World برای مدیریت ریسکها و دغدغههای عمومی، بهطور فعال با نهادهای نظارتی از جمله دفتر کمیسیونر اطلاعات بریتانیا در حال گفتگوست تا شفافیت عملکرد و حفظ حریم خصوصی تضمین شود.
آنچه World در پیش گرفته، تلاشی جاهطلبانه برای بازتعریف مفهوم هویت دیجیتال در دوران هوش مصنوعی است. تکیه بر عنبیه چشم بهعنوان «امضای بیومتریک منحصربهفرد» از یک سو فرصت تازهای برای مقابله با جعل هویت ایجاد میکند و از سوی دیگر، حساسیتهایی درباره امنیت دادهها را برمیانگیزد. نکته مثبت آن است که World با رویکردی غیرمتمرکز و تعامل با نهادهای ناظر، در تلاش برای جلب اعتماد عمومی است. با این حال، موفقیت بلندمدت چنین پروژهای منوط به شفافیت مداوم، کنترلهای دقیق قانونی و درک عمیقتر کاربران از ارزش واقعی دادههای شخصیشان خواهد بود.