« لیسا سو»، مدیرعامل شرکت AMD ، در اظهارنظری شفاف و صریح اعلام کرد که تولید تراشه در کارخانه‌های جدید TSMC در ایالت آریزونا بین ۵ تا ۲۰ درصد هزینه‌برتر از تولید همان تراشه‌ها در تایوان است. با وجود این اختلاف قیمت، او این هزینه‌ی اضافی را بهایی منطقی برای ایجاد زنجیره تأمین مقاوم و منعطف دانست؛ تصمیمی که به گفته‌ی او، به جلوگیری از بحران‌های جهانی آینده کمک خواهد کرد.
این صحبت‌ها در یک رویداد تخصصی پیرامون هوش مصنوعی در واشنگتن مطرح شد؛ جایی که لیسا سو با اشاره به بحران کمبود تراشه در دوران پاندمی کرونا تأکید کرد که تمرکز تولید در یک منطقه خاص مانند شرق آسیا، آسیب‌پذیری زنجیره تأمین جهانی را به‌وضوح نمایان کرد. به همین دلیل، AMD حالا با پذیرش هزینه‌های بالاتر، به‌دنبال کاهش وابستگی جغرافیایی و تقویت امنیت تأمین تراشه‌ها در بلندمدت است.
تصمیم AMD برای پرداخت هزینه بیشتر به‌منظور تولید داخلی تراشه، هرچند در نگاه اول غیرمنطقی به نظر می‌رسد، اما نشان‌دهنده‌ی یک دیدگاه بلندمدت و استراتژیک است. تجربه تلخ همه‌گیری کرونا، وابستگی بیش‌ازحد صنایع به چند مرکز محدود تولید در آسیا را به‌خوبی نمایان کرد. حالا شرکت‌های بزرگ فناوری به‌جای تمرکز صرف بر بهینه‌سازی مالی، به دنبال ساخت زیرساخت‌هایی هستند که بتواند در برابر بحران‌های جهانی تاب‌آور باشد. این یک تحول مهم در تفکر صنعتی دنیای فناوری است؛ جایی که پایداری زنجیره تأمین، ارزشمندتر از صرفه‌جویی موقت هزینه‌ها تلقی می‌شود.
هزینه‌های بالا اما بازدهی قابل‌قبول؛ چرا غول‌های تراشه به تولید آمریکایی روی آورده‌اند؟
افزایش هزینه تولید تراشه در خاک آمریکا دلایل متعددی دارد. از دستمزد بالاتر نیروی انسانی گرفته تا هزینه‌های سنگین واردات تجهیزات پیشرفته و نارسایی‌های زنجیره تأمین داخلی که هنوز به بلوغ اکوسیستم تولید در تایوان نرسیده است. این‌ها همگی عواملی هستند که فاصله هزینه‌ای بین کارخانه‌های آمریکایی و آسیایی را رقم زده‌اند.
با این حال، لیسا سو نکته‌ای امیدوارکننده را مطرح کرد: نرخ بازدهی کارخانه آریزونا — یعنی درصد تراشه‌های سالم تولیدشده در هر ویفر — هم‌اکنون با کارخانه‌های پیشرفته تایوان برابری می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که پروژه ساخت تراشه در آمریکا از نظر فنی موفق عمل کرده، حتی اگر هزینه‌برتر باشد.
در حال حاضر، با توجه به اشباع ظرفیت تولید در کارخانه‌های تایوانی به‌خاطر تقاضای شدید برای تراشه‌های هوش مصنوعی، شرکت‌هایی مانند AMD و انویدیا عملاً گزینه‌ای جز رجوع به کارخانه‌های آمریکا ندارند — حتی اگر این مسیر گران‌تر باشد. در همین راستا، AMD یکی از اولین شرکت‌هایی بوده که برای دریافت تراشه‌های ۴ نانومتری از کارخانه آریزونا ثبت سفارش کرده و قصد دارد در آینده به سراغ فناوری ۲ نانومتری نیز برود.
لیسا سو همچنین از همکاری دولت و صنعت فناوری استقبال کرد و برنامه‌ی اقدام دولت ترامپ در زمینه‌ی هوش مصنوعی را «بسیار کاربردی» دانست. او بر اهمیت داشتن سیاست صادراتی متعادل تأکید کرد؛ سیاستی که در عین رعایت مسائل امنیت ملی، همچنان امکان تجارت با کشورهای هم‌پیمان آمریکا را فراهم کند.
واقعیت این است که تمرکز صرف بر هزینه تولید در بازار امروز، دیگر به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. امنیت زنجیره تأمین، ظرفیت تولید و استقلال جغرافیایی به مؤلفه‌های مهم‌تری در تصمیم‌گیری غول‌های فناوری تبدیل شده‌اند. اینکه نرخ بازدهی کارخانه‌های آمریکایی به سطح تایوان رسیده، نقطه عطفی مهم در خودکفایی تکنولوژیک آمریکاست. به نظر می‌رسد دوران تولید انحصاری در شرق آسیا رو به پایان است و مسیر پرهزینه‌ی تولید داخلی، در بلندمدت به سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌ای تبدیل خواهد شد.