گزارش تازه رویترز نشان میدهد موج پرقدرت سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی، حالا بهشکل مستقیم بازار پردازندههای سرور را دچار تنش کرده است. افزایش بیسابقه تقاضا برای پردازندههای سرور اینتل و AMD از سوی غولهای رایانش ابری، زنجیره تأمین را زیر فشاری سنگین قرار داده؛ فشاری که نتیجه آن، رشد قیمتها و طولانیتر شدن زمان تحویل پردازندهها بوده است. کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند دامنه بحران را به بازار رایانههای شخصی نیز بکشاند و کمبود و گرانی CPU را به یک مسئله عمومیتر تبدیل کند.
بر اساس این گزارش، پردازندههای سرور اینتل بهویژه در بازار چین با افزایش محسوس قیمت روبهرو شدهاند و برخی مشتریان سازمانی برای دریافت مدلهای خاص، ناچار به انتظار بیش از شش ماه هستند. رویترز، توسعه شتابزده زیرساختهای هوش مصنوعی و نوسازی مراکز داده با نسلهای جدید پردازندههای x86 را از عوامل اصلی این فشار بیسابقه عنوان میکند؛ روندی که اولویت تولید را به سمت نیازهای کلان و سازمانی سوق داده است.
در سوی دیگر بازار، AMD نیز با شرایطی کموبیش مشابه دستوپنجه نرم میکند. پردازندههای سرور EPYC این شرکت در کارخانههای TSMC تولید میشوند؛ شرکتی که بخش عمده ظرفیت فعلی خود را به زنجیره تأمین مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص داده است. این تمرکز، باعث افزایش زمان تولید و تحویل پردازندههای سرور AMD شده و توان این شرکت برای پاسخ سریع به موج تقاضای جدید را بهطور محسوسی کاهش داده است.
آنچه امروز در بازار CPU شاهد آن هستیم، نمونهای روشن از تأثیر دومینویی هوش مصنوعی بر کل صنعت فناوری است. رقابت سنگین برای ساخت مراکز داده قدرتمند و زیرساختهای AI ، منابع تولید را به سمتی هدایت کرده که مصرفکننده نهایی و حتی بازار رایانههای شخصی در اولویت بعدی قرار میگیرند. اگر این روند بدون افزایش جدی ظرفیت تولید ادامه پیدا کند، احتمالاً باید منتظر بازگشت دورهای از کمبود و گرانی پردازندهها باشیم؛ وضعیتی که میتواند نوآوری را برای شرکتهای کوچکتر و کاربران عادی پرهزینهتر و دشوارتر از گذشته کند.
سایه سنگین کمبود پردازنده بر بازار PC؛ زنگ خطر برای مصرفکنندگان و گیمرها
شرکتهای تولیدکننده پردازنده همواره از فروش محصولات سازمانی و دیتاسنتری حاشیه سود بیشتری بهدست میآورند و به همین دلیل، تحلیلگران پیشبینی میکنند اینتل و AMD نیز در شرایط فعلی، مسیر مشابه دوران کمبود کارتهای گرافیک را در پیش بگیرند. در چنین سناریویی، تأمین سفارشهای مراکز داده در اولویت قرار میگیرد و نتیجه طبیعی آن، کاهش عرضه پردازندههای دسکتاپ و لپتاپ و افزایش تدریجی قیمتها در بازار خردهفروشی خواهد بود.
واقعیت این است که بازار رایانههای شخصی در برابر موج سنگین سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی، منطقهای امن محسوب نمیشود. وقتی پردازندهها، حافظههای رم و کارتهای گرافیک همزمان با فشار تقاضا روبهرو هستند، توازن قیمت بهراحتی بر هم میخورد و هزینه نهایی برای مصرفکننده عادی بالا میرود؛ روندی که میتواند خرید یا ارتقای سیستم را برای بسیاری از کاربران به تصمیمی پرریسک تبدیل کند.
بازار بازی و سختافزار خانگی نیز از این شرایط بینصیب نخواهد ماند. گیمرها هنوز خاطره افزایش قیمت و کمبود کارتهای گرافیک در دوران رونق استخراج رمزارز را فراموش نکردهاند و حالا نشانههایی از تکرار سناریویی مشابه، اینبار برای پردازندهها، دیده میشود. هرچند در حال حاضر گزارشی از کمبود شدید در ویترین فروشگاهها وجود ندارد، اما ادامه روند کنونی میتواند در ماههای آینده به محدودیت عرضه و رشد خزنده قیمتها منجر شود.
کارشناسان معتقدند در صورتی که ظرفیت تولید ویفر و فناوریهای پیشرفته بستهبندی در کارخانههای بزرگ بهسرعت افزایش پیدا نکند، این فشار دستکم چند فصل مالی ادامه خواهد داشت. با این حال، برخی تحلیلگران امیدوارند پس از فروکشکردن موج اولیه سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی، سطح تقاضا به تعادل پایدارتری برسد و بازار نفسی تازه کند.
آنچه این وضعیت را نگرانکنندهتر میکند، تکرار الگوی بحرانهای قبلی سختافزاری است؛ بحرانی که معمولاً ابتدا از بخش حرفهای و سازمانی آغاز میشود و در نهایت هزینه آن را مصرفکننده نهایی میپردازد. اگر تولیدکنندگان نتوانند همزمان با رشد هوش مصنوعی، ظرفیت تولید خود را متناسب افزایش دهند، بازار PC دوباره وارد چرخهای از گرانی، انتظار و تصمیمهای سخت برای کاربران خواهد شد. شاید تنها نقطه امید، رسیدن بازار به یک تعادل طبیعی پس از هیجان اولیه AI باشد؛ تعادلی که میتواند جلوی تبدیلشدن این فشار به یک بحران طولانیمدت را بگیرد.