دانشمندان چینی موفق شدهاند برای نخستینبار در جهان، یک مدل هوش مصنوعی عظیم با یک میلیارد پارامتر را روی یک رایانه کوانتومی مستقل بهنام Origin Wukong با موفقیت تنظیم دقیق (Fine-tune) کنند. این سیستم کوانتومی، به لطف چیپ ۷۲-کیوبیتی Wukong، قادر است صدها وظیفه را بهطور همزمان پردازش کند؛ قابلیتی که شتاب چشمگیری به روند یادگیری مدلهای هوش مصنوعی میبخشد. بهویژه زمانی که این فناوری روی مجموعه داده مرتبط با چتباتهای حوزه سلامت روان آزمایش شد، کارایی مدل تا 15 درصد افزایش یافت. همچنین دقت مدل در حل مسائل ریاضی از 67 به 82 درصد ارتقا یافت و حتی با کاهش 76 درصدی حجم مدل، عملکرد آن 8.4 درصد بهتر شد. این دستاورد میتواند فصل تازهای در رفع موانع قدرت پردازشی مدلهای هوش مصنوعی بزرگ گشوده و آینده این فناوری را دگرگون کند.
این اتفاق نهتنها یک نقطه عطف علمی است، بلکه میتواند آغازگر دورهای باشد که در آن رایانههای کوانتومی نقش پررنگی در توسعه پایدار و هوشمندانه هوش مصنوعی ایفا میکنند. چین با این حرکت، در مسیر رقابت تکنولوژیک جهانی گام بلندی برداشته و احتمالاً جرقهای برای تحولات بنیادین در حوزههای پزشکی، آموزش، و حتی مسائل زیستمحیطی زده است. اگرچه مسیر تجاریسازی این فناوری هنوز چالشهایی دارد، اما نویدبخش آیندهای است که در آن قدرت پردازش دیگر محدودکننده نیست.
تنظیم دقیق مدلهای هوش مصنوعی با قدرت محاسبات کوانتومی
تنظیم دقیق یا Fine-tuning به فرایندی گفته میشود که در آن یک مدل هوش مصنوعی که قبلاً آموزش دیده است، برای انجام وظایف خاص یا در صنایع ویژه، بهطور خاصتر تنظیم میشود. بهجای آموزش مدل از صفر، در تنظیم دقیق از دانش موجود برای بهبود عملکرد مدل استفاده میشود و سپس با دادههای خاصی نظیر اسناد حقوقی، سوابق پزشکی یا گزارشهای مالی بهروزرسانی میشود. این روش نهتنها باعث میشود مدلها سریعتر به نیازهای خاص برسند، بلکه امکان بهبود عملکرد مدلهای پیچیده را در محیطهای مختلف فراهم میآورد.
محققان معتقدند آزمایشهای اخیر با استفاده از محاسبات کوانتومی، ثابت کرده است که این فناوری میتواند به کاهش بار محاسباتی مدلهای زبان بزرگ (LLM) کمک کند و در نتیجه چالشهای "اضطراب توان محاسباتی" را برطرف سازد. رایانه کوانتومی Origin Wukong که از ژانویه 2024 فعال است، تا کنون بیش از 350 هزار وظیفه مختلف در صنایع مختلف مانند مالی، پزشکی و مهندسی انجام داده و دسترسی به آن در 139 کشور جهان فراهم شده است. این پیشرفتها میتواند تاثیر چشمگیری بر کارایی و سرعت سیستمهای هوش مصنوعی در صنایع مختلف بگذارد.
این فناوری نه تنها نویدبخش پیشرفتهای چشمگیر در زمینه هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی است، بلکه میتواند به عنوان راهکاری برای حل مشکلات پیچیدهتر در صنایع و علوم مختلف عمل کند. در حالی که رقابت در این حوزه همچنان جهانی و شدید است، دستاوردهای چین در این زمینه نشاندهنده پیشرفتهای بزرگی است که میتواند به تحولی عمیق در بسیاری از بخشها منجر شود.