دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا بار دیگر شمشیر را علیه شرکتهای بزرگ فناوری از رو بست. او در ضیافت شامی با مدیران ارشد صنعت تکنولوژی اعلام کرد هر شرکتی که تولید تراشه و نیمهرساناهای خود را به آمریکا منتقل نکند، باید منتظر تعرفههای سنگین باشد. به گزارش رویترز، ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه، بارها صنعت نیمهرسانا را بهعنوان یکی از محورهای اصلی سیاست اقتصادی خود هدف قرار داده و تهدید کرده است که شرکتهای متکی بر تولید خارج از آمریکا، هزینه گزافی پرداخت خواهند کرد.
ترامپ هرچند زمان دقیق اجرای این تعرفهها را مشخص نکرد، اما تأکید کرد که این تصمیم قطعی است و در آیندهای نزدیک اعمال خواهد شد. طبق گفته او، تنها شرکتهایی که تولید تراشه در خاک آمریکا دارند، از این قانون معاف خواهند بود.
این اقدام ترامپ را میتوان بخشی از تلاش برای بازگرداندن زنجیره تأمین حیاتی نیمهرساناها به آمریکا دانست؛ مسیری که هم بُعد اقتصادی دارد و هم امنیتی. با توجه به وابستگی جهان به تولید تراشه در شرق آسیا، بهویژه تایوان، آمریکا بهدنبال کاهش این ریسک است. هرچند این سیاست میتواند به تقویت تولید داخلی کمک کند، اما از سوی دیگر احتمالاً موجب افزایش تنشهای تجاری و هزینههای بیشتر برای شرکتها و مصرفکنندگان خواهد شد.
تعرفه بهعنوان اهرم قدرت اقتصادی آمریکا
رئیسجمهور ایالات متحده در جمع خبرنگاران توضیح داد: «ما بهزودی تعرفهای قابلتوجه – نه در حدی که فلجکننده باشد اما بهاندازهای مؤثر – اعمال خواهیم کرد. البته اگر شرکتها تصمیم بگیرند تولید خود را به خاک آمریکا منتقل کنند یا در این کشور کارخانهای بنا نهند، مشمول هیچ تعرفهای نخواهند شد.»
ترامپ طی سالهای اخیر، تعرفه را به یکی از ابزارهای کلیدی سیاست خارجی خود تبدیل کرده است. او از این حربه نهتنها برای کنترل بازار داخلی بلکه بهعنوان ابزاری برای فشار سیاسی و مذاکره مجدد در توافقهای تجاری استفاده میکند. نمونه بارز آن، اتحادیه اروپاست که ناچار شد با اعمال تعرفه ۱۵ درصدی بر کالاهای صادراتی خود به آمریکا موافقت کند، در حالی که محصولات آمریکایی بدون هیچ عوارضی وارد بازار اروپا میشوند.
کاخ سفید نیز پیشتر تأیید کرده بود که شرکتهایی که تولید تراشه را به ایالات متحده آورده یا در حال احداث کارخانه در این کشور هستند، از پرداخت تعرفه معاف خواهند شد. نامهای بزرگی چون انویدیا، سامسونگ و TSMC در میان این فهرست قرار دارند. حتی اپل نیز، پس از افزایش احتمال تعرفه بر واردات تراشه، اعلام کرد که حجم سرمایهگذاری خود در آمریکا را از ۵۰۰ میلیارد دلار به ۶۰۰ میلیارد دلار ارتقا خواهد داد.
بهنظر میرسد ترامپ با این سیاست عملاً در حال بازتعریف قواعد بازی جهانی است. او میخواهد آمریکا نهتنها بزرگترین بازار مصرف باشد، بلکه به قطب اصلی تولید نیمهرسانا نیز تبدیل شود. این رویکرد میتواند موقعیت استراتژیک ایالات متحده در زنجیره تأمین فناوری را تحکیم کند؛ اما از سوی دیگر، خطر ایجاد شکافهای عمیقتر در تجارت جهانی و بروز جنگهای تعرفهای جدید را هم بههمراه دارد. به بیان ساده، این سیاست یک شمشیر دولبه است: هم میتواند آمریکا را به قدرت بلامنازع صنعت تراشه بدل کند و هم ممکن است هزینههای سنگینی بر دوش مصرفکنندگان و شرکای تجاری بگذارد.