اپل بار دیگر در کانون توجه نهادهای نظارتی قرار گرفته است. اینبار مقامات سوئیس تحقیقات ضدانحصاری تازهای را درباره نحوه دسترسی توسعهدهندگان به فناوری NFC در آیفون آغاز کردهاند؛ اقدامی که مستقیماً ساختار رقابت میان Apple Pay و سایر اپلیکیشنهای پرداخت موبایلی را زیر سؤال میبرد.
کمیسیون رقابت سوئیس (COMCO) اعلام کرده یک بررسی مقدماتی را کلید زده تا شرایط و ضوابطی را که اپل برای دسترسی شرکتهای ثالث به NFC آیفون تعیین کرده، ارزیابی کند. NFC همان فناوری کلیدی است که امکان پرداختهای بدون تماس را در اکوسیستم اپل فراهم میکند. حالا پرسش اصلی این است که آیا ارائهدهندگان دیگر خدمات پرداخت موبایلی واقعاً میتوانند در عمل و بهصورت برابر با Apple Pay رقابت کنند یا این دسترسی همچنان بهشکل محدود و کنترلشده باقی مانده است.
در سالهای اخیر، اپل تحت فشار فزاینده نهادهای قانونگذار قرار داشته تا اکوسیستم پرداخت خود را بیش از گذشته به روی رقبا باز کند. در ژوئن ۲۰۲۴، اتحادیه اروپا این شرکت را ملزم کرد دسترسی به فرایندهای پرداخت مبتنی بر NFC را برای سایر بازیگران فراهم کند. اپل نیز در واکنش، اعلام کرد از ماه آگوست ۲۰۲۴ چنین امکانی را در مناطقی مانند ایالات متحده، کانادا و ژاپن در اختیار شرکتها قرار داده است؛ هرچند همچنان درباره میزان واقعی آزادی عمل رقبا تردیدهایی وجود دارد.
پرونده NFC آیفون فراتر از یک اختلاف فنی است و به هسته اصلی مدل کسبوکار اپل بازمیگردد. اپل همواره کنترل کامل بر اکوسیستم خود را مزیت رقابتی میدانسته، اما همین کنترل حالا به پاشنه آشیل این شرکت در برابر نهادهای ضدانحصار تبدیل شده است. اگر سوئیس نیز مانند اتحادیه اروپا اپل را به گشایش واقعی NFC وادار کند، احتمالاً شاهد تغییرات بنیادین در بازار پرداخت موبایلی خواهیم بود؛ تغییری که میتواند به نفع مصرفکننده تمام شود، اما برای اپل بهمعنای عقبنشینی از یکی از انحصاریترین بخشهای اکوسیستمش خواهد بود.
اپل در سوئیس زیر ذرهبین؛ دسترسی محدود NFC با چالش قوانین ضدانحصار
به گفته کمیسیون رقابت سوئیس (COMCO)، پس از «گفتگو با اپل از اوایل ۲۰۲۴»، شرکتهای سوئیسی در نهایت توانستند در اواخر سال گذشته به رابط NFC آیفون دسترسی پیدا کنند. با این حال، شرایط و ضوابط این دسترسی با آنچه اپل در منطقه اقتصادی اروپا پذیرفته، تفاوت دارد و ممکن است با قوانین ضدانحصار سوئیس همخوانی نداشته باشد. بر این اساس، دبیرخانه COMCO از ۱۰ دسامبر تحقیق مقدماتی خود را آغاز کرده و در حال جمعآوری اطلاعات از بازیگران بازار است.
رگولاتور سوئیسی بهطور مشخص میخواهد بررسی کند که آیا اپلیکیشنهای پرداخت موبایلی رقیب واقعاً میتوانند در پرداختهای بدون تماس فروشگاهی به شکلی عادلانه با Apple Pay رقابت کنند یا خیر. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مقایسهای با اکوسیستم اندروید انجام شود؛ جایی که دسترسی به NFC از سالها قبل بهصورت آزاد در اختیار توسعهدهندگان قرار دارد. اپل اما تنها از اواخر ۲۰۲۴ و با شروط مشخص، این امکان را برای توسعهدهندگان سوئیسی فراهم کرده است.
علاوه بر این، اپل در مارس ۲۰۲۵ قابلیت Tap to Pay on iPhone را در سوئیس راهاندازی کرد؛ فناوری مبتنی بر NFC که به کسبوکارها امکان میدهد بدون نیاز به سختافزار جانبی، پرداختهای بدون تماس را مستقیماً روی آیفون بپذیرند. این موضوع احتمالاً حساسیت نهادهای رقابتی را نسبت به تسلط اپل در بازار پرداخت موبایلی این کشور افزایش داده است.
اختلاف شرایط اپل در سوئیس و اتحادیه اروپا نشاندهنده تلاش این شرکت برای حفظ کنترل حداکثری بر اکوسیستم خود است. با وجود اینکه این محدودیتها ممکن است بهظاهر توسعهدهندگان را شامل کند، اما آزادی عمل واقعی برای رقابت هنوز جای بحث دارد. اگر COMCO به این نتیجه برسد که دسترسی محدود NFC، رقابت منصفانه را مختل میکند، اپل ناچار خواهد شد تغییرات بیشتری ایجاد کند؛ امری که میتواند به افزایش رقابت در بازار پرداخت موبایلی و نفع مستقیم کاربران منجر شود.