تازهترین گزارش مؤسسه تحقیقاتی Jon Peddie Research (JPR) نشان میدهد بازار جهانی پردازندههای کلاینت و سرور در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ با رشد همراه بوده است. در این میان، بخش سرور با ثبت رشد ۶.۵ درصدی عملکردی چشمگیرتر از سایر حوزهها داشته و شرکت AMD توانسته سهم خود را به شکل محسوسی افزایش دهد؛ موضوعی که جایگاه Intel را بیش از پیش تحت فشار قرار داده است.
وضعیت بازار پردازندههای مصرفکننده
در بخش پردازندههای کلاینت—شامل دسکتاپ و لپتاپ—روند صعودی برای چهارمین فصل پیاپی ادامه یافته است. میزان عرضه در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ نسبت به فصل پیشین ۲.۷ درصد افزایش نشان میدهد؛ هرچند در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، افتی ۷ درصدی ثبت شده است. این آمار بیانگر بازاری است که در کوتاهمدت احیا شده، اما هنوز به سطح تقاضای سال قبل بازنگشته است.
در حال حاضر، دسکتاپها ۳۱ درصد و نوتبوکها ۶۹ درصد از کل عرضه پردازندههای مصرفکننده را به خود اختصاص دادهاند؛ سهمی که نشان میدهد بازار همچنان به سمت دستگاههای قابلحمل متمایل است. پایان پشتیبانی از Windows 10 و همچنین تغییرات در سیاستهای تعرفهای، از عوامل کلیدی در تحریک تقاضا و موج ارتقای سیستمها عنوان شدهاند. بسیاری از کاربران و سازمانها برای همگامسازی با الزامات نرمافزاری جدید، ناچار به نوسازی سختافزار خود شدهاند.
به نظر میرسد بازار پردازندهها وارد مرحلهای تازه از رقابت شده است؛ مرحلهای که در آن نوآوری معماری و بهرهوری انرژی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. رشد سهم AMD در سرورها نشان میدهد مشتریان سازمانی به دنبال تنوع و عملکرد بالاتر هستند و دیگر وابستگی مطلق به اینتل وجود ندارد. اگر این روند ادامه یابد، رقابت میان این دو غول نیمههادی میتواند به کاهش قیمتها و افزایش سرعت نوآوری منجر شود؛ اتفاقی که در نهایت به سود مصرفکننده نهایی و بازار فناوری خواهد بود.
بازار سرور؛ رشد شتابان و جابهجایی قدرت
بازار پردازندههای سرور در سهماهه پایانی ۲۰۲۵ رشدی قابلتوجه را تجربه کرده است؛ عرضه این تراشهها نسبت به فصل قبل ۶.۵ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۳.۶ درصد افزایش یافته است. این جهش عمدتاً به تقاضای فزاینده برای دیتاسنترها و زیرساختهای هوش مصنوعی بازمیگردد؛ حوزهای که به موتور محرک صنعت نیمههادی تبدیل شده است.
در این میان، AMD توانسته جایگاه خود را بیش از پیش تثبیت کند. سهم این شرکت از بازار سرور به شکل محسوسی افزایش یافته و از حدود ۲۵ درصد در سال گذشته فراتر رفته است. مهمتر از آن، سهم درآمدی AMD اکنون به ۴۱.۳ درصد رسیده؛ عددی که نشان میدهد فروش پردازندههای ردهبالای EPYC با حاشیه سود بالا نقش کلیدی در این موفقیت ایفا کردهاند. این یعنی AMD نهتنها واحدهای بیشتری فروخته، بلکه در بخش محصولات گرانقیمت نیز عملکرد قدرتمندی داشته است.
در مقابل، Intel با کاهش سهم بازار از ۷۵ درصد به ۷۱ درصد روبهرو شده است؛ افتی که هرچند اینتل را همچنان رهبر بازار نگه میدارد، اما نشانهای روشن از تشدید رقابت است. فشار مضاعف زمانی نمایان میشود که بدانیم AMD قصد دارد معماری Zen 6 را در سال ۲۰۲۶ عرضه کند؛ حرکتی که میتواند فاصله فناوری را بیش از پیش کاهش دهد.
اینتل برای مقابله با این وضعیت، نقشه راه تازهای را معرفی کرده است. تمرکز بر پردازندههای ۱۶ کاناله Diamond Rapids و تسریع توسعه پروژه Coral Rapids بخشی از این استراتژی است. هدف از این برنامهها، بازگرداندن قابلیتهای پیشرفته چندریسمانی (Multi-threading) و بازیابی اعتماد بازار دیتاسنتر و هوش مصنوعی عنوان شده است.
به نظر میرسد رقابت در بازار سرور وارد حساسترین مرحله خود در یک دهه اخیر شده است. دیتاسنترها و پروژههای AI اکنون تعیینکننده برنده نهایی هستند و صرف سابقه طولانی دیگر تضمینکننده برتری نیست. AMD با تمرکز بر کارایی بالا و قیمتگذاری رقابتی، معادلات سنتی را به چالش کشیده است؛ در حالی که اینتل برای حفظ جایگاه تاریخی خود ناچار به بازآرایی سریع استراتژیهایش شده است. اگر این رقابت با همین شدت ادامه یابد، نتیجه آن میتواند جهشی بزرگ در نوآوری و بهرهوری انرژی در زیرساختهای هوش مصنوعی باشد—تحولی که نهتنها شرکتها، بلکه کل اکوسیستم فناوری از آن منتفع خواهد شد.