همزمان با برگزاری سوپربول امسال، موجی از شایعات در شبکههای اجتماعی به راه افتاد که از افشای یک تبلیغ محرمانه درباره ایرباد هوش مصنوعی OpenAI خبر میداد؛ تبلیغی که supposedly نخستین محصول سختافزاری این شرکت را به نمایش میگذاشت. این ویدیو در مدت کوتاهی بهصورت گسترده دستبهدست شد، اما خیلی زود مشخص شد که کل ماجرا چیزی جز یک سناریوی جعلی و ساختگی نبوده است.
به گزارش The Verge، ریشه این شایعه به اسکرینشاتهایی از یک گفتوگوی حذفشده در ردیت بازمیگردد. در این گفتگو، فردی با ادعای اینکه کارمند ناراضی OpenAI است، مدعی شد تبلیغی که روی آن کار کرده هرگز در سوپربول پخش نشده و سپس ظاهراً «بهاشتباه» ویدیوی کامل آن را منتشر کرده است. این ویدیو، الکساندر اسکارسگارد—بازیگر سریال Murderbot—را در کنار دستگاهی شبیه به نخستین سختافزار OpenAI نشان میداد؛ محصولی که به نظر میرسید یک ایرباد هوشمند باشد و همین شباهت، شایعه را باورپذیرتر کرد.
با این حال، این روایت خیلی زود از سوی مدیران OpenAI تکذیب شد. گرگ براکمن، رئیس OpenAI، در شبکه اجتماعی ایکس این ماجرا را صراحتاً «جعلی» خواند و لینزی مککالوم رمی، سخنگوی شرکت نیز تأکید کرد که چنین تبلیغی هیچگاه وجود نداشته و ویدیوی منتشرشده کاملاً ساختگی است.
این اتفاق یک نمونه کلاسیک از قدرت شایعه در عصر شبکههای اجتماعی است؛ جایی که ترکیب یک داستان احساسی، یک چهره مشهور و نام OpenAI کافی است تا یک خبر جعلی، واقعی به نظر برسد. جذابیت ایده «سختافزار OpenAI» آن قدر بالاست که بسیاری بدون راستیآزمایی، آن را پذیرفتند. شاید مهمترین درس این ماجرا این باشد که در دوران هوش مصنوعی، نهتنها تولید محتوا، بلکه جعل روایتهای باورپذیر هم بهمراتب آسانتر شده و مخاطب باید بیش از همیشه محتاط باشد.
پشتپرده یک شایعه مهندسیشده؛ چگونه تبلیغ جعلی OpenAI ساخته شد؟
بررسی عمیقتر ریشههای این شایعه، نشانههای روشنی از ساختگیبودن کل ماجرا را آشکار میکند. حساب کاربریای که مدعی کشف این تبلیغ بود، بهتازگی ایجاد شده و فاقد هرگونه سابقه قابلاتکا است. از سوی دیگر، حسابی با نام wineheda که روایت اصلی را منتشر کرده بود، اکنون بهطور کامل حذف شده است. جستوجو در آرشیو اینترنت نشان میدهد مالک این حساب حدود یک سال پیش در تلاش برای راهاندازی یا توسعه یک کسبوکار حسابداری در سانتامونیکا بوده؛ سابقهای که هیچ سنخیتی با ادعای همکاری در پروژه تبلیغاتی OpenAI و آن هم با نامهایی مانند جانی آیو برای سوپربول ندارد.
تحقیقات بعدی نشان میدهد فرد یا گروه پشت این داستان، زمان و انرژی قابلتوجهی صرف طراحی سناریو کردهاند و تلاش داشتهاند روایت خود را از مسیرهای مختلف منتشر کنند. حتی یکی از خبرنگاران حوزه فناوری اسکرینشاتی از ایمیلی را منتشر کرده که حدود یک هفته قبل دریافت کرده بود؛ ایمیلی که در آن از او خواسته شده بود توییتی درباره «تیزر تبلیغ سختافزار OpenAI با حضور الکساندر اسکارسگارد» منتشر کند و در ازای آن ۱۱۴۶ دلار دریافت کند. این جزئیات نشان میدهد ماجرا فراتر از یک شوخی ساده یا شایعه خودجوش بوده است.
در مجموع، کنار هم قرار دادن این شواهد تصویر روشنی میسازد: طراحان این عملیات، یک سناریوی چندلایه و حسابشده خلق کرده بودند تا با استفاده از نام OpenAI، چهرههای شناختهشده و فضای هیجانی سوپربول، کاربران و حتی رسانهها را فریب دهند و یک تبلیغ جعلی را بهعنوان نخستین سختافزار OpenAI جا بیندازند.
این ماجرا نشان میدهد جعل اخبار فناوری وارد مرحلهای حرفهایتر شده است. دیگر با یک شایعه ساده یا ویدیوی آماتور طرف نیستیم؛ بلکه با روایتسازی، پرداخت پول برای ترویج محتوا و استفاده از جزئیات دقیق روانی و رسانهای روبهرو هستیم. در چنین فضایی، حتی خبرنگاران و کاربران حرفهای هم ممکن است به دام بیفتند. شاید مهمترین پیام این اتفاق، ضرورت راستیآزمایی چندلایه و تردید سالم در برابر خبرهایی باشد که بیش از حد «هیجانانگیز» به نظر میرسند.