پاول دورف، مدیرعامل تلگرام، با انتشار تصویری از یک گفتوگوی قدیمی منسوب به مارک زاکربرگ، بار دیگر بحث امنیت و حریم خصوصی در واتساپ را به صدر توجهها بازگرداند. دورف در توضیح این اسکرینشات، با لحنی کنایهآمیز نوشت که از روزهای نخست تأسیس فیسبوک تا امروز، تنها مقیاس ماجرا تغییر کرده است؛ زاکربرگ حالا نه به چند صد دانشجو، بلکه به میلیاردها کاربری لبخند میزند که به وعدههای متا درباره امنیت و رمزنگاری واتساپ دل خوش کردهاند.
این تصویر به دوران دانشجویی زاکربرگ در دانشگاه هاروارد بازمیگردد؛ جایی که او در گفتوگویی دوستانه مدعی میشود به حجم قابلتوجهی از اطلاعات شخصی دانشجویان، از ایمیل و عکس گرفته تا آدرسها، دسترسی دارد. وقتی دوستش با تعجب میپرسد این دادهها چگونه جمعآوری شدهاند، پاسخ زاکربرگ ساده اما تکاندهنده است: «خودشان فرستادند. نمیدانم چرا. به من اعتماد دارند. احمقها.» بازنشر این مکالمه، از نگاه دورف، نه یک افشاگری تازه، بلکه یادآوری ذهنیتی است که به باور او هنوز هم در قلب امپراتوری متا زنده است.
بهنظر میرسد حرکت دورف بیش از آنکه یک حملهی مستقیم رسانهای باشد، هشداری نمادین درباره مفهوم «اعتماد دیجیتال» است. امنیت پیامرسانها فقط به الگوریتمهای رمزنگاری ختم نمیشود؛ بلکه به فلسفه و سابقهی مدیران و شرکتها گره خورده است. وقتی گذشتهی یک پلتفرم با نگاه ابزاری به دادههای کاربران گره خورده، طبیعی است که هر ادعای تازه درباره حریم خصوصی با تردید مواجه شود. این جدال، فارغ از رقابت تلگرام و واتساپ، یک سؤال اساسی را زنده میکند: کاربران امروز، واقعاً به چه کسی و بر چه مبنایی اعتماد میکنند؟
حمله بیپرده دورف به واتساپ؛ رمزنگاری یا نمایشی برای فریب میلیاردها کاربر؟
پاول دورف با بازنشر این تصویر جنجالی، متنی تند و طعنهآمیز را ضمیمه آن کرد و نوشت: «تنها تفاوت امروز با زمان آن مکالمه قدیمی، در ابعاد ماجراست. حالا مالک واتساپ نه به چهار هزار نفر، بلکه به چهار میلیارد کاربری میخندد که سادهدلانه به ادعاهای او، از جمله رمزنگاری واتساپ، اعتماد کردهاند.» جملهای که بهوضوح نشان میدهد دورف این ماجرا را نه یک خاطره تاریخی، بلکه نشانهای از تداوم یک نگرش میداند.
این نخستینبار نیست که مدیرعامل تلگرام چنین بیمحابا به واتساپ و مارک زاکربرگ میتازد. او چندی پیش نیز در توییتی صریح، امنیت واتساپ را به چالش کشید و نوشت: «اگر در سال ۲۰۲۶ هنوز فکر میکنید واتساپ امن است، احتمالاً مغزتان از کار افتاده.» دورف مدعی است تیم فنی تلگرام ساختار رمزنگاری واتساپ را بررسی کرده و به مجموعهای از «بردارهای حمله» رسیده است؛ مسیرهایی بالقوه که میتوانند به هکرها یا حتی نهادهای اطلاعاتی امکان دور زدن لایههای امنیتی و دسترسی به دادههای کاربران را بدهند.
با وجود تأکید همیشگی واتساپ بر رمزنگاری سرتاسری بهعنوان ستون اصلی امنیت این پیامرسان، دورف این ادعا را چیزی بیش از یک ویترین تبلیغاتی نمیداند. به باور او، وجود درهای پشتی در کدهای واتساپ، راه را برای نفوذ دولتها و بازیگران مخرب باز میگذارد؛ مسئلهای که بهزعم دورف، کل مفهوم «امنیت» در این پلتفرم را زیر سؤال میبرد.
فارغ از لحن تند و گاه اغراقآمیز دورف، این جدال یک واقعیت مهم را یادآوری میکند: امنیت دیجیتال فقط یک شعار فنی نیست، بلکه مسئلهای عمیقاً سیاسی و اقتصادی است. وقتی پیامرسانی با میلیاردها کاربر زیر چتر شرکتی قرار دارد که مدل کسبوکارش بر داده بنا شده، طبیعی است که ادعای «حریم خصوصی مطلق» با تردید مواجه شود. شاید حق با دورف باشد یا شاید نه، اما این هشدارها دستکم کاربران را وادار میکند بهجای اعتماد کورکورانه به نامها و شعارها، با نگاهی انتقادیتر درباره امنیت ارتباطات خود تصمیم بگیرند.