اپل با بهروزرسانی جدید دستورالعملهای بررسی اپلیکیشن، موضعی سختگیرانهتر نسبت به گذشته اتخاذ کرده و رسماً اعلام کرده است که اپلیکیشنهای چت تصادفی یا ناشناس دیگر جایگاهی در اپ استور نخواهند داشت. بر اساس این سیاست جدید، چنین برنامههایی حتی ممکن است بدون هشدار قبلی از فروشگاه اپل حذف شوند. اپل هدف از این تصمیم ناگهانی را افزایش ایمنی کاربران عنوان کرده، هرچند برخی تحلیلها از وجود انگیزههای سیاسی و فشارهای بیرونی در پس این رویکرد جدید سخن میگویند.
ریشه اصلی این تصمیم به نگرانیهای فزاینده درباره امنیت کاربران، بهویژه کودکان و نوجوانان، بازمیگردد. اپل در دستورالعملهای رسمی خود بخشی مجزا را به موضوع ایمنی اختصاص داده و هشدار میدهد که محتوای تولیدشده توسط کاربران میتواند زمینهساز پدیدههایی مانند قلدری آنلاین، آزار اینترنتی و سوءاستفاده شود. این دغدغهها در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری اپل در حوزه نرمافزار تبدیل شدهاند.
سابقه این سختگیری نیز به سال گذشته بازمیگردد؛ زمانی که اپل و گوگل اپلیکیشن OmeTV را در پی گزارشهایی درباره بهخطر افتادن امنیت کودکان از فروشگاههای خود حذف کردند. از این منظر، قانون جدید را میتوان بخشی از یک پروژه گستردهتر برای پاکسازی اپ استور از فضاهایی دانست که بستر مناسبی برای تهدید، قلدری و انتشار محتوای غیراخلاقی فراهم میکنند. با توجه به محبوبیت بالای اپلیکیشنهای چت ناشناس در میان کاربران کمسنوسال و دشواری نظارت مؤثر بر آنها، اپل ترجیح داده بهجای مدیریت پیچیده، اصل مسئله را بهطور کامل حذف کند.
اگرچه نگرانیهای امنیتی اپل قابلدرک است، اما حذف کامل اپلیکیشنهای چت ناشناس رویکردی صفر و یکی به نظر میرسد. این تصمیم از یکسو میتواند محیط امنتری برای کاربران جوانتر ایجاد کند، اما از سوی دیگر، فرصت نوآوری و توسعه ابزارهای ارتباطی سالمتر را نیز محدود میکند. شاید راهحل متعادلتر، وضع قوانین سختگیرانهتر و نظارت هوشمندانه بهجای حذف کامل باشد؛ رویکردی که هم امنیت را تضمین کند و هم فضای خلاقیت را بهطور کامل مسدود نکند.
ممنوعیت چت ناشناس در اپ استور؛ اپل قوانین را سختتر کرد
بر اساس بهروزرسانی جدید بخش ۱.۲ دستورالعملهای اپ استور، هر اپلیکیشنی که خدمات چت تصادفی یا ناشناس ارائه دهد، در فهرست سیاه قرار میگیرد. اپل تأکید کرده است که برنامههایی که ممکن است به انتشار محتوای غیراخلاقی، تهدید فیزیکی یا شیءانگاری کاربران منجر شوند، هیچ جایگاهی در فروشگاه اپل ندارند. نکته قابل توجه برای توسعهدهندگان این است که اپل اختیار حذف فوری این برنامهها بدون هشدار قبلی را برای خود محفوظ داشته و میتواند به سرعت با پلتفرمهای متخلف برخورد کند.
برخی تحلیلگران باور دارند که این تصمیم تنها به حفاظت از کودکان محدود نمیشود و انگیزههایی فراتر از امنیت کاربران در پشت آن وجود دارد. اپلیکیشنهای چت همتابههمتا و ناشناس، مانند Bitchat متعلق به جک دورسی، اخیراً در کشورهایی مانند نپال، ایران و اوگاندا مورد استقبال قرار گرفتهاند. با توجه به سابقه اپل در حذف اپلیکیشنهایی که فعالیتهای حساس یا ردیابی برخی نهادها را پوشش میدادند، به نظر میرسد این شرکت در تلاش است قوانین خود را بهگونهای گسترش دهد که امکان حذف ابزارهایی را فراهم کند که از نظر دولتها یا سیاستگذاران «چالشبرانگیز» محسوب میشوند.
این سیاست جدید اپل نمونهای از تلفیق نگرانیهای امنیتی با منطق کنترل پلتفرم است. از یک سو، حذف اپلیکیشنهای چت ناشناس میتواند امنیت کاربران جوان و جلوگیری از انتشار محتوای خطرناک را تضمین کند؛ اما از سوی دیگر، ممکن است به محدودسازی آزادیهای دیجیتال و کاهش فرصتهای نوآوری منجر شود. اپل با این رویکرد، بهنوعی قدرت تصمیمگیری مطلق در مورد آنچه مجاز است یا نه را به دست گرفته است؛ حرکتی که میتواند معیار جدیدی برای سیاستهای نرمافزاری در سطح جهانی ایجاد کند.