مایکروسافت در تازهترین گام خود برای هوشمندسازی سیستمعامل، در حال ادغام دستیار مبتنی بر هوش مصنوعی Copilot با تسکبار و فایل اکسپلورر ویندوز ۱۱ است. این تغییر، جعبه جستوجوی ساده و کلاسیک ویندوز را به ابزاری تعاملی و درکمحور تبدیل میکند؛ ابزاری که نهتنها کلمات، بلکه نیت و پرسش کاربر را نیز میفهمد.
در نسخه جدید Windows 11، جستوجو دیگر محدود به نام فایل یا پوشه نیست. کاربر میتواند به زبان طبیعی سؤال بپرسد؛ برای مثال: «زمان ارزیابی عملکرد من چه تاریخی است؟» و سیستم با تحلیل دادههای موجود در تقویم، ایمیلها و فایلهای محلی، پاسخ مرتبط را استخراج میکند. این یعنی عبور از جستوجوی مبتنی بر کلیدواژه به سمت جستوجوی مبتنی بر درک معنایی.
از سوی دیگر، با تایپ علامت @ در کادر جستوجوی تسکبار، فهرستی از «عاملهای هوش مصنوعی» (AI Agents) فعال میشود. این عاملها در پسزمینه وظایف مختلفی را اجرا میکنند و برخلاف تبهای مرورگر، مستقیماً در محیط تسکبار حضور دارند. برای نمونه، اگر یک عامل پژوهشی مشغول تحلیل یا مقایسه دادهها باشد، میزان پیشرفت آن بهصورت نوار وضعیت روی آیکون تسکبار نمایش داده میشود؛ مشابه نوار دانلود فایلها. ظاهرشدن تیک سبز نیز به معنای اتمام موفقیتآمیز مأموریت خواهد بود.
این رویکرد، تسکبار را از یک نوار اجرای برنامهها به یک مرکز فرماندهی هوشمند ارتقا میدهد؛ جایی که فعالیتهای دیجیتال نهفقط اجرا، بلکه مدیریت و پایش میشوند.
این حرکت نشان میدهد که Microsoft بهدنبال آن است که هوش مصنوعی را از یک ابزار جانبی به بخشی جداییناپذیر از تجربه کاربری تبدیل کند. اگر این قابلیتها بهدرستی و بدون کاهش سرعت سیستم اجرا شوند، میتوانند شیوه تعامل ما با فایلها و دادهها را متحول کنند. با این حال، مسئله حریم خصوصی و نحوه پردازش دادههای شخصی کاربران، نقطه حساسی است که موفقیت نهایی این ویژگیها به شفافیت و اعتمادسازی در همین حوزه وابسته خواهد بود.
ورود کوپایلت به فایل اکسپلورر؛ رقابت مستقیم مایکروسافت و گوگل در مدیریت هوشمند فایلها
فایل اکسپلورر در ویندوز ۱۱ حالا به قابلیت تازهای با نام Copilot Control مجهز شده است؛ امکانی که تجربه کار با اسناد را یک گام جلوتر میبرد. با این ویژگی، دیگر لازم نیست برای فهمیدن محتوای یک فایل، آن را باز کنید. کافی است روی سند موردنظر بایستید و سؤال خود را مطرح کنید تا هوش مصنوعی، محتوای آن را تحلیل کرده و پاسخ مرتبط ارائه دهد.
در نسخه جدید Windows 11، فایلهای ذخیرهشده در Microsoft OneDrive و Microsoft SharePoint در کنار فایلهای محلی سیستم نمایش داده میشوند؛ به این ترتیب کاربر به یک نمای یکپارچه از تمام اسناد خود دسترسی دارد. این همگرایی میان فضای ابری و ذخیرهسازی داخلی، گامی مهم در سادهسازی مدیریت دادهها بهشمار میرود.
البته دسترسی به همه قابلیتها یکسان نیست. نسخه استاندارد ویندوز ۱۱ عمدتاً امکانات مبتنی بر پردازش ابری را دریافت میکند، اما دستگاههای موسوم به +Copilot که به واحد پردازش عصبی (NPU) مجهز هستند، از قابلیتهای آفلاین نیز بهرهمند میشوند؛ ابزارهایی مانند Fluid Dictation برای دیکته هوشمند و Click to Do برای اجرای سریع وظایف، بدون نیاز به اتصال دائم به اینترنت.
در سوی دیگر این رقابت فناورانه، Google نیز دست روی دست نگذاشته است. این شرکت قابلیت مشابهی را به اپلیکیشن Files by Google افزوده و هوش مصنوعی Google Gemini را مستقیماً وارد فرآیند بررسی فایلها کرده است. اکنون هنگام باز کردن یک فایل PDF، جمینای پیشنهاد تحلیل محتوا را ارائه میدهد تا کاربر بتواند بدون آپلود سند در سرویسهای جانبی، پرسشهای خود را درباره آن مطرح کند.
ما در آستانه تغییر بنیادین در مفهوم «مدیریت فایل» قرار داریم. فایل اکسپلورر دیگر صرفاً محلی برای ذخیره و جابهجایی اسناد نیست؛ بلکه به یک لایه هوشمند تحلیل و تعامل تبدیل میشود. رقابت میان مایکروسافت و گوگل در این حوزه، در نهایت به نفع کاربران خواهد بود؛ اما موفقیت نهایی هرکدام وابسته به دو عامل کلیدی است: سرعت پردازش و حفظ حریم خصوصی. اگر این دو مؤلفه بهدرستی مدیریت شوند، تعامل با اسناد دیجیتال در آینده بسیار سادهتر و شهودیتر خواهد شد.