بهنظر میرسد OpenAI در حال بررسی مسیر تازهای برای درآمدزایی از چتبات محبوب خود است؛ مسیری که میتواند شکل تعامل کاربران با ChatGPT را دستخوش تغییر کند. بر اساس گزارشها، این شرکت بهجای استفاده از تبلیغات کلاسیک و بنری، بهدنبال آن است که محتوای اسپانسری را مستقیماً در اولویت پاسخهای هوش مصنوعی قرار دهد. رویکردی که بیش از همه کاربران نسخه رایگان را هدف میگیرد و همزمان نگرانیهایی جدی درباره بیطرفی و اعتمادپذیری پاسخها بهوجود آورده است.
طبق گزارشی که The Information منتشر کرده، تیم OpenAI در حال بررسی سناریوهای مختلف تبلیغاتی است که یکی از مهمترین آنها، ترجیحدادن پاسخهایی است که بابت نمایش یا پیشنهادشان هزینه پرداخت شده. به این معنا که اگر کاربری سؤالی بپرسد، ممکن است بخشی از پاسخ پیشنهادی، حاصل یک همکاری تبلیغاتی باشد. علاوهبر این، گفته میشود نمایش تبلیغات در قالب یک نوار کناری نیز در دست بررسی است؛ نواری که تنها زمانی ظاهر میشود که گفتوگو به موضوع خرید یا انتخاب یک محصول خاص برسد.
نکته قابلتوجه اینجاست که OpenAI قصد ندارد صرفاً الگوی تبلیغاتی موتورهای جستوجو یا شبکههای اجتماعی را تکرار کند. این شرکت ظاهراً بهدنبال استفاده از دادههای بهدستآمده از مکالمات کاربران است تا تبلیغاتی بسیار هدفمند و شخصیسازیشده ارائه دهد؛ تبلیغاتی که دقیقاً با نیازها و علایق هر کاربر هماهنگ باشند. بااینحال، OpenAI تأکید کرده هر مدلی که در نهایت انتخاب شود، باید با حفظ اعتماد کاربران و شفافیت همراه باشد.
این ایده در عین جذاببودن از نظر اقتصادی، یکی از پرریسکترین تصمیمهای OpenAI محسوب میشود. اگر کاربران احساس کنند پاسخهای ChatGPT دیگر کاملاً بیطرف نیست و تحتتأثیر اسپانسرها شکل میگیرد، اعتماد به این ابزار بهسرعت آسیب میبیند. موفقیت چنین مدلی فقط در صورتی ممکن است که مرز بین «پاسخ واقعی» و «محتوای تبلیغاتی» کاملاً شفاف باشد. در غیر این صورت، حتی درآمدزایی بیشتر هم نمیتواند جبران از دست رفتن اعتماد کاربران را بکند.
تبلیغات در ChatGPT؛ تلاش OpenAI برای سوددهی یا تهدید اعتماد کاربران؟
با وجود اینکه درآمد سالانه OpenAI به حدود ۱۰ میلیارد دلار رسیده، هزینههای سنگین توسعه و آموزش مدلهای هوش مصنوعی باعث شده این شرکت هنوز به نقطه سوددهی نرسد. برآوردها نشان میدهد اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، زیانهای عملیاتی OpenAI تا سال ۲۰۲۸ ممکن است به رقم قابلتوجه ۷۴ میلیارد دلار برسد. همین موضوع نگرانی سرمایهگذاران درباره آینده مالی شرکت را افزایش داده است؛ بهخصوص با توجه به اینکه در حال حاضر، تنها سه منبع درآمد اصلی برای OpenAI وجود دارد : اشتراکهای پلاس و تیم، دسترسی به API و قراردادهای سازمانی.
به همین دلیل، OpenAI ظاهراً قصد دارد از سال ۲۰۲۶ مسیر تازهای را آغاز کند و بهصورت مستقیم از کاربران رایگان درآمدزایی داشته باشد. پیشبینیها حاکی از آن است که این شرکت در ابتدا سالانه حدود ۲ دلار از هر کاربر رایگان درآمد کسب خواهد کرد و این رقم تا سال ۲۰۳۰ میتواند به ۱۵ دلار برسد. این استراتژی شباهت زیادی به مدل کسبوکار گوگل دارد؛ شرکتی که تنها در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۳۷.۸ میلیارد دلار، معادل ۷۷ درصد از کل درآمد خود را از محل تبلیغات بهدست آورده است.
بااینحال، ورود تبلیغات به دل پاسخهای ChatGPT با نگرانیهای جدی همراه شده است. برخلاف موتورهای جستوجو، چتجیپیتی به حجم بسیار بیشتری از دادههای رفتاری و اطلاعات شخصی کاربران دسترسی دارد. اگر پاسخها براساس منافع مالی و پرداخت اسپانسرها اولویتبندی شوند، این پرسش مهم مطرح میشود که آیا هوش مصنوعی همچنان «بهترین و دقیقترین پاسخ» را ارائه میدهد یا بهسمت «سودآورترین پاسخ» سوق داده میشود؟
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، پس از عملکرد قدرتمند مدل جمینای گوگل، وضعیت Code Red اعلام کرد و تأکید داشت تمرکز اصلی شرکت باید روی افزایش هوشمندی، سرعت و شخصیسازی باشد. با وجود این تغییر اولویتها، نشانهها حاکی از آن است که پروژه تبلیغات همچنان با جدیت دنبال میشود و باید دید کاربران در نهایت چه واکنشی به ترکیب پاسخهای هوشمند با محتوای اسپانسری نشان خواهند داد.
حرکت OpenAI بهسمت تبلیغات، از نظر اقتصادی قابل درک است، اما از نظر اعتماد کاربران بسیار حساس و پرریسک بهنظر میرسد. اگر مرز میان پاسخ بیطرف و محتوای تبلیغاتی شفاف نباشد، ChatGPT ممکن است بزرگترین سرمایه خود یعنی اعتماد کاربران را از دست بدهد. موفقیت این مدل تنها زمانی ممکن است که شفافیت کامل، کنترل کاربر و اولویت حقیقت بر سودآوری حفظ شود؛ در غیر این صورت، حتی درآمد میلیاردی هم نمیتواند آسیب واردشده به اعتبار این پلتفرم را جبران کند.