سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در تازهترین اظهارات خود آیندهای نهچندان دور را برای تحقق هوش جامع مصنوعی (AGI) ترسیم کرده است. او معتقد است که تا سال ۲۰۳۰، این فناوری به مرحلهای خواهد رسید که توانایی انجام بخش بزرگی از وظایف اقتصادی را بر عهده گیرد. به گفته او، AGI میتواند ۳۰ تا ۴۰ درصد کارهایی را که امروز توسط انسانها انجام میشود، جایگزین کند و این موضوع بیتردید ساختار بازار کار جهانی را دگرگون خواهد ساخت.
آلتمن در گفتوگو با پولیتیکو تأکید کرده است که آخرین مدل هوش مصنوعی این شرکت، یعنی GPT-5، در بسیاری از حوزهها حتی از انسانها باهوشتر عمل میکند. او افزود: «اگر تا سال ۲۰۳۰ شاهد مدلهایی نباشیم که قابلیتهایی فراتر از تواناییهای انسانی داشته باشند، بسیار متعجب خواهم شد.» از نگاه او، مسیر تکامل هوش مصنوعی بهسرعت در حال پیموده شدن است و ما در آستانه ورود به مرحلهای تاریخی قرار داریم.
او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر AGI بر آینده مشاغل گفت: حتی بدون دخالت هوش مصنوعی، بسیاری از شغلهای سی سال پیش امروز دیگر وجود ندارند. بنابراین ورود این فناوری تنها روند طبیعی تغییرات را تسریع خواهد کرد. او پیشبینی کرد که در آیندهای نزدیک، ۳۰ تا ۴۰ درصد کارهای اقتصادی فعلی بهطور کامل توسط ماشینها و الگوریتمها انجام خواهد شد.
بهنظر میرسد پیشبینی آلتمن هم نگرانکننده و هم الهامبخش است. از یک سو، حذف بخش بزرگی از مشاغل سنتی میتواند منجر به بحرانهای اقتصادی و اجتماعی شود، اما از سوی دیگر، این تحول میتواند فرصتهای تازهای برای شکلگیری مشاغل نوین، افزایش بهرهوری و آزادسازی ظرفیتهای انسانی فراهم کند. تاریخ نشان داده است که هر تحول فناورانه ابتدا با ترس و نگرانی همراه بوده، اما در ادامه زمینهساز پیشرفتهای بزرگ شده است. بهگمانم چالش اصلی این نیست که AGI چقدر از مشاغل را نابود میکند، بلکه این است که ما تا چه اندازه برای بازتعریف مهارتها و تطبیق با این آینده آمادهایم.
آلتمن: آینده در گرو مهارت یادگیری و سازگاری با دنیای هوش مصنوعی
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چه توصیهای به فرزندش میکند تا در آیندهای تحت سلطه هوش مصنوعی شغلش از دست نرود، بر اهمیت «فرامهارتها» تأکید کرد. او گفت مهمترین توانایی، یادگیری مداوم، سازگاری با شرایط متغیر و تابآوری در برابر تغییرات گسترده است. همچنین باید بیاموزیم که چگونه نیازهای واقعی مردم را درک کنیم، چگونه محصول و خدمتی ارائه دهیم که برای آنها مفید باشد و چگونه با جهان پیرامون تعامل سازنده داشته باشیم.
آلتمن در ادامه، دیدگاه متفاوتی از آینده ارائه کرد. او برخلاف برخی منتقدان سرسخت، از جمله الیزر یودکوفسکی که معتقد است هوش مصنوعی میتواند انسان را همچون مورچهای نابود کند، بر این باور است که AGI رفتاری شبیه به یک والد مهربان خواهد داشت . به اعتقاد او، این فناوری نهتنها دشمن بشر نخواهد بود، بلکه میتواند به شکلی مراقب و حامی در کنار ما قرار گیرد.
این نگرش تا حد زیادی با دیدگاههای جفری هینتون، پدرخوانده هوش مصنوعی، و یان لکان، دانشمند برجسته متا، همسو است. آنها اخیراً بر اهمیت تزریق نوعی «غریزه مادری» به مدلهای هوش مصنوعی تأکید کردهاند؛ غریزهای که باعث میشود این فناوری نهتنها ابزاری قدرتمند، بلکه موجودی دارای توجه و اهمیت به انسانها باشد.
البته آلتمن نیز واقعبینانه اذعان کرده است که هوش جامع مصنوعی ممکن است عوارض و پیامدهایی پیشبینینشده به همراه داشته باشد. او هشدار داد که بشر هنوز از تمام اثرات جانبی این تحول عظیم آگاه نیست و بنابراین باید در کنار خوشبینی، رویکردی محتاطانه را نیز در نظر گرفت.
توصیه آلتمن درباره «فرامهارتها» بسیار هوشمندانه است. در جهانی که تغییرات فناورانه شتابی بیسابقه یافتهاند، دانستن یک مهارت خاص بهتنهایی کافی نیست؛ آنچه اهمیت دارد توانایی یادگیری دوباره و انطباق مداوم با شرایط تازه است. همانطور که آلتمن تأکید میکند، آینده متعلق به کسانی است که میتوانند نیازهای واقعی مردم را شناسایی کنند و در پاسخ به آن نوآوری کنند. اما از سوی دیگر، تصور «والد مهربان بودن» برای AGI کمی خوشبینانه بهنظر میرسد. تاریخ فناوری نشان داده است که هر تحول عظیم، در کنار فرصتهای بزرگ، تهدیدهای جدی نیز به همراه دارد. شاید ترکیب واقعبینی و خوشبینی بتواند بهترین راه برای مواجهه با آیندهای باشد که بهسرعت در حال رسیدن است.